على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3671

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

هم سن‌اند . نتايج ( nat yej ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نتيجه‌ها و سرانجامها و ماحصلها . ر . نتيجه . نتة ( nottat ) ا . ع . چاهك خرد در سنك سخت . نتح ( nath ) ا . ع . خوى و عرق و تراوش . و نيز نتح : شلم درخت . ج : نتوح . نتح ( nath ) م . ع . نتحت الراوية نتحا و نتوحا ( از باب ضرب ) : تراوش كرد آن راويه . و نيز نتح و نتوح : بيرون شدن خون از پوست . و تراويدن چربى از خيك و ترى از زمين . و نتح الحر العرق : بيرون آورد گرماخوى را فنتح هو : پس تراويد خوى ( لازم و متعدى ) . نتخ ( natx ) م . ع . نتخ اليه ببصره نتخا ( از باب ضرب ) : نگريست بسوى او . و نتخ ضرسه : از بيخ بركند دندان او را . و نتخ الشوك من رجله : بركند خار را از پاى او . و نيز نتخ : جامه بافتن . و ربودن باز گوشت را . نتر ( natr ) م . ع . نتره نترا ( از باب نصر ) : ربود آن را . و نتر عليه : درشتى نمود بر آن . و نتر الكلام : درشت و زشت گفت و نتر فلانا : سخت نيزه زد فلان را . و نتر الشئ : به سختى كشيد آن چيز را . و نتر الثوب : بانگشتان شكافت آن جامه را و يا بدندان . و نتر فى القوس : سخت كشيد آن كمان را . و نتر فلان : سست و خوار گرديد فلان . و نيز نتر : سر نره ماليدن پس از بول كردن و كشيدن آن بدرشتى . الحديث : فلينتر ذكره ثلاث نترات . نتر ( natar ) م . ع . تباه و فساد و هلاك ، و الفعل من سمع . نترات ( natar t ) ع . ج . نترة . نترة ( natrat ) ا . ع . زخم نيزهء درگذرنده . و يك دفعه كشيدن . ج : نترات . نيز نترة : سخنى كه بيازارد و دل را بسوزاند و سوراخ كند . نتش ( natc ) م . ع . نتش الشوكة و نحوها نتشا ( از باب ضرب ) : بيرون آورد خار و مانند آن را با منقاش . و نتش اللحم و نحوه : كشيد گوشت و مانند آن را با نشكنج . و نتش الشعر : بركند آن موى را . و نتش فلانا : زد فلان را . و نتش الشئ : با پاى دور كرد آن چيز را . و نتش الرجل الشئ : ورزيد آن مرد و كسب كرد آن چيز را . و نتش زيدا نتشا و تنتاشا : در پنهانى عيب كرد زيد را . و ما نتشت من فلان شيئا : برنگرفتم از فلان چيزى . و بحر لا ينتش و لا ينكش ( مجهولا فيهما ) : يعنى دريايى كه آب آن كشيده نشود . نتش ( natac ) ا . ع . نخستين گياهى كه برويد . و نوك و بن از هر گياه كه اول نمايان گردد . نتغ ( natq ) م . ع . نتغه نتغا ( از باب نصر و ضرب ) : عيب كرد او را و گفت درباره او آنچه در وى نبود . نتف ( natf ) م . ع . نتف شعره نتفا ( از باب ضرب ) : بركند موى آن را . و نتف فى القوس : سبك كشيد كمان را . نتف ( natef ) ص . ع . غراب نتف الجناح : زاغ بركنده بال . نتف ( notaf ) ع . ج . نتفة . نتفة ( notfat ) ا . ع . آنچه با انگشت از گياه و جز آن برچينند . ج : نتف . و بخشش و عطا . و افاده نتفة من العلم : اى شيئا . نتفة ( notafat ) ص . ع . رجل نتفة : مردى كه آغاز علمى را كند و بانجام نرساند . نتفتر ( notaftar ) ا . پ . گياهى كه آن را ياز نيز گويند . نتق ( natq ) م . ع . نتقه نتقا ( از باب نصر ) : جنبانيد آن را . قوله تعالى : وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ : اى زعرعناه . و نتق الشئ : افشاند آن چيز را . و نتق الدلو من البئر : بركشيد دول را از چاه . و نتق الجلد : باز كرد و بركند آن پوست را . و نتقت المرأة : بسيار بچه گرديد آن زن . و نتق فلان : سخن گفت فلان . و هو لا ينتق اى لا ينطق . نتك ( natk ) ا . پ . تنگ زين . و كار مشكل و دشوار . نتك ( natk ) م . ع . نتك ذكره نتكا ( از باب ضرب ) : از بول پاك كرد نره خود را پس از شاشيدن و فشاند آن را . و نتك الشعر : بركند موى را . و نتك الشئ : كشيد چيزى را كه بپنجه گرفته بود و سپس به زور شكست آن را . نتل ( natl ) م . ع . نتله نتلا ( از باب ضرب ) : بپيش كشيد آن را . و نتل فلانا : راند فلان را و سرزنش نمود آن را . و نتل الجراب : بيرون آورد آنچه در انبان بود . و نتل الرجل من بين القوم نتلا و نتولا و نتلانا : پيش برآمد آن مرد از صف قوم . نتل ( natl ) و ( natal ) ا . ع . تخم شتر مرغ كه پر از آب كرده در بيابان دفن كنند . نتل ( natal ) ا . ع . بندهء تنومند و بزرك هيكل . نتلان ( natal n ) م . ع . نتل نتلا و نتولا و نتلانا . ر . نتل . نتن ( natn ) ا . ع . بوى ناخوش و بد .